Większość problemów zdrowotnych, jakie dotykają japońskie karpie koi, wymaga mikroskopu, jednak Argulus oraz Lernaea to wyjątki. Są to skorupiaki pasożytnicze, które ze względu na swoje rozmiary są łatwe do zauważenia, ale ich obecność w stawie świadczy o poważnym zachwianiu biosekuracji. W 2026 roku dysponujemy skutecznymi inhibitorami syntezy chityny, które pozwalają na ich eliminację bez szkody dla ryb i filtracji biologicznej.
1. Argulus (Wesz rybia)
Argulus to spłaszczony, niemal przezroczysty skorupiak przypominający miniaturowego kraba o średnicy 5–10 mm.
-
Działanie: Przyczepia się do skóry ryby za pomocą przyssawek i wbija aparat gębowy, wstrzykując toksyny i enzymy trawienne.
-
Objawy: Ryby stają się bardzo nerwowe, wykonują gwałtowne skoki i ocierają się o dno. W miejscu żerowania wszy powstają krwawe wybroczyny, które są bramą dla infekcji bakteryjnych (owrzodzeń).
-
Lokalizacja: Najczęściej spotykany na płetwach, pod brzuchem i w okolicach skrzeli.
2. Lernaea (Kotwicowiec)
Mimo nazwy, nie jest to robak, lecz wysoko wyspecjalizowany skorupiak. Widoczna na rybie część to samica, która przypomina nitkę o długości ok. 10–15 mm.
-
Działanie: Pasożyt posiada na głowie wyrostki w kształcie kotwicy, którymi wgryza się głęboko w mięśnie i tkankę ryby.
-
Objawy: W miejscu wniknięcia powstaje silny stan zapalny, często z widoczną ropą lub martwicą.
-
Ryzyko: Pozostawienie kotwicowca prowadzi do głębokich ran, które drastycznie obniżają estetykę ryby (ważne przy karpie koi cena) i mogą prowadzić do jej śmierci wskutek infekcji ogólnoustrojowej.
3. Procedura bezpiecznego usuwania
W przypadku tych pasożytów zaleca się połączenie usuwania mechanicznego (z pojedynczych osobników) z leczeniem całego stawu.
Usuwanie mechaniczne (z ryby):
-
Odłów rybę i umieść ją w płytkiej misce z wodą i środkiem uspokajającym (np. olejem goździkowym).
-
Używając pęsety, chwyć Argulusa i delikatnie go zdejmij. Wesz nie jest na stałe przytwierdzona, więc schodzi łatwo.
-
W przypadku Lernaea chwyć pasożyta blisko skóry ryby i wyciągnij zdecydowanym ruchem. Należy upewnić się, że wyciągnięto „kotwicę”.
-
Miejsce po pasożycie zdezynfekuj preparatem z jodem lub propolisem dla ryb.
Leczenie stawu (eliminacja larw):
Samo usunięcie widocznych osobników nie rozwiąże problemu, ponieważ w stawie znajdują się jaja i larwy. W 2026 roku najskuteczniejsze są preparaty zawierające Diflubenzuron lub Lufenuron. Blokują one powstawanie pancerzy u skorupiaków, zabijając pasożyty, ale są całkowicie bezpieczne dla ryb.
Tabela porównawcza: Argulus vs Lernaea
| Cecha | Argulus (Wesz) | Lernaea (Kotwicowiec) |
| Wygląd | Owalny, płaski, ruchliwy | Nitkowaty, nieruchomy |
| Sposób mocowania | Przyssawki (może się przemieszczać) | Kotwica (wbita na stałe w mięśnie) |
| Widoczność | Dobra, ale ryba musi być w spokoju | Bardzo dobra (wystające „nitki”) |
| Trudność usunięcia | Niska (mechaniczna) | Średnia (ryzyko urazu tkanki) |
| Leczenie stawu | Inhibitory chityny | Inhibitory chityny |
FAQ – 10 pytań o widoczne pasożyty Koi
-
Czy te pasożyty mogą przejść na człowieka? Nie, Argulus i Lernaea atakują wyłącznie zwierzęta wodne o zmiennej temperaturze ciała.
-
Skąd wzięły się te pasożyty w moim stawie? Najczęściej trafiają tam z nowymi, niepoddanymi kwarantannie rybami lub roślinami wodnymi z naturalnych zbiorników.
-
Czy można je zabić lampą UV? Nie, promieniowanie UV nie ma wpływu na dorosłe osobniki ani na ich jaja.
-
Co się stanie, jeśli urwę kotwicowca, a głowa zostanie w rybie? Może dojść do powstania ropnia. Należy wtedy oczyścić ranę i zastosować maść antybiotykową.
-
Czy karpie koi cena spada po ataku Lernaea? Tak, jeśli pasożyt zostawi trwałe blizny lub ubytki w łuskach w widocznych miejscach.
-
Jak długo żyje wesz rybia bez żywiciela? Zaledwie kilka dni, ale jej jaja mogą przetrwać znacznie dłużej w podłożu.
-
Czy inhibitory chityny zabiją też ślimaki w stawie? Tak, większość preparatów na te pasożyty jest zabójcza dla bezkręgowców, w tym ślimaków i raków.
-
Ile razy trzeba powtórzyć dawkę leku? Zazwyczaj jedna dawka Diflubenzuronu wystarcza na 3-4 tygodnie, co pokrywa cykl rozwojowy pasożyta.
-
Dlaczego ryba po usunięciu pasożyta nadal się ociera? Miejsce ukąszenia swędzi i goi się, podobnie jak u ludzi po ukąszeniu komara.
-
Czy kwarantanna chroni przed tymi pasożytami? Absolutnie tak. 4-tygodniowa obserwacja pozwala zauważyć i usunąć te pasożyty przed wpuszczeniem ryby do głównego stada.
