Temperatura wody zimą w oczku z karpiami Koi – czy napowietrzanie zawsze jest dobre?

Dlaczego woda przy dnie jest cieplejsza?

Bo woda jest najcięższa przy 4°C i to ona opada na samo dno. Gdy powierzchnia zamarza w 0°C, przy dnie utrzymuje się warstwa o temperaturze 4°C — i właśnie w niej ryby przesypiają zimę. To anomalia gęstości wody.

Aby zrozumieć błędy zimowego napowietrzania, musisz poznać najważniejsze prawo fizyki chroniące Twoje ryby: anomalię gęstości wody. Woda jest najcięższa i najgęstsza w temperaturze dokładnie 4°C. Kiedy powierzchnia stawu zamarza (osiągając 0°C), ciężka woda o temperaturze 4°C opada na samo dno.

Jeśli budowa stawu dla karpi Koi zakładała odpowiednią głębokość (minimum 1,5 do 2 metrów), to właśnie na tym ciepłym dnie tworzy się tzw. zimowisko. Karpie układają się tam obok siebie, ich metabolizm drastycznie spada, a serce uderza zaledwie kilka razy na minutę. W takich warunkach zużywają ekstremalnie mało tlenu. Bezwzględnie obowiązuje wtedy zimowa głodówka, ponieważ karmienie ryb w tej temperaturze doprowadziłoby do gnicia pokarmu w jelitach.

Kiedy napowietrzacz staje się mordercą?

Gdy leży na dnie w czasie mrozu. Bąble pędzące w górę działają jak mikser: wyciągają cieplejszą wodę z dna i mieszają ją z lodowatą z powierzchni. W kilkanaście godzin cały staw wyrównuje się do temperatury bliskiej zeru.

Co się dzieje, gdy w mroźny dzień wrzucisz kulę napowietrzającą na samo dno tego 2-metrowego stawu? Bąble powietrza pędzące do góry działają jak potężny mikser. Błyskawicznie wyciągają bezcenną, „ciepłą” wodę (4°C) z dna i mieszają ją z lodowatą wodą z powierzchni.

W ciągu kilkunastu godzin niszczysz naturalną stratyfikację (warstwowość) stawu. Temperatura w całym słupie wody spada do 1°C lub nawet blisko 0°C. Karpie Koi, narażone na tak ekstremalne wychłodzenie i szok termiczny, tracą resztki energii i po prostu zamarzają lub padają ofiarą uszkodzeń narządów wewnętrznych. To najczęstszy błąd, gorszy w skutkach niż letnia przyducha w środku upalnego lipca.

Po co naprawdę robi się przerębel?

Żeby wypuścić gazy gnilne, nie żeby dostarczyć rybom tlenu — zimą zużywają go niewiele. Pokrywa lodowa działa jak szczelna pokrywka, pod którą gromadzi się siarkowodór i amoniak z rozkładającego się osadu.

Jeśli ruszanie dna zabija, to czy zimą powinniśmy całkowicie zrezygnować z napowietrzania? Absolutnie nie!

Pokrywa lodowa działa jak szczelna pokrywka na garnku. Zatrzymuje wymianę gazową. Jeśli na dnie jesienią zostały liście lub odchody, bakterie zaczynają je rozkładać, produkując siarkowodór (H2S) i amoniak (NH3) – niewidzialnego mordercę, który pod lodem błyskawicznie osiąga toksyczne stężenie. Zimą ryby nie duszą się z braku tlenu (bo w zimnej wodzie tlen rozpuszcza się świetnie, a ich zapotrzebowanie jest minimalne), ale zatruwają się własnymi gazami gnilnymi, które nie mają jak uciec ze stawu.

Dlatego właśnie, jak szczegółowo opisaliśmy w artykule o tym, dlaczego zabójcza cisza pod lodem wymaga napowietrzania, musisz bezwzględnie utrzymać otwarty przerębel.

Jak poprawnie napowietrzać zimą? (Instrukcja ratunkowa)

Złota zasada zimowego napowietrzania brzmi: Płytko i punktowo.

• Umieść kamień napowietrzający (dyfuzor) na głębokości maksymalnie 20 do 30 cm pod taflą wody.
• Taki płytki ruch wody wystarczy, aby nie dopuścić do zamarznięcia przerębla w tym konkretnym miejscu, pozwalając na ucieczkę trujących gazów.
• Bąble uwalniane płytko pod powierzchnią nie naruszą termokliny i nie ruszą ciepłej wody z dna (4°C), w której śpią Twoje karpie.
• Dzięki temu dbasz o odpowiednie napowietrzanie płytkiej strefy, wspierając minimalny metabolizm ryb i zachowując idealną jakość wody i stabilne parametry chemiczne bez ryzyka wychłodzenia stada.

Nie masz pewności, czy odpowiednio przygotowałeś staw do mrozów?
Zadzwoń do mnie lub napisz. Pomogę Ci dobrać odpowiedni kompresor i doradzę, jak bezpiecznie rozmieścić dyfuzory, by Twoje karpie bezstresowo doczekały wiosny.
Mateusz | Specjalista ds. hodowli i systemów wodnych narybek.com