Prawidłowa cyrkulacja wody w ekosystemie, który zamieszkują karpie koi, jest kluczowym elementem pasywnego oczyszczania zbiornika. W profesjonalnym projektowaniu stawów odchodzi się od systemów opartych na pompach zanurzeniowych na rzecz układów grawitacyjnych, w których odpływy denne i skimmery stanowią punkty krytyczne poboru zanieczyszczeń. Celem takiej instalacji jest eliminacja martwych stref (miejsc bez przepływu), w których dochodzi do akumulacji materii organicznej i procesów beztlenowych.
Odpływy denne (Bottom Drains) – fundament usuwania osadów ciężkich
Odpływ denny to urządzenie hydrauliczne zamontowane w najniższym punkcie niecki stawu. W przeciwieństwie do standardowych kratek ściekowych, profesjonalne odpływy dla Koi mają specyficzną konstrukcję:
-
Średnica magistrali: Standardem dla systemów grawitacyjnych są rury o średnicy 110 mm. Pozwalają one na swobodny przepływ wody pod wpływem różnicy poziomów (grawitacji) bez ryzyka szybkiego zapychania się rurociągu.
-
Kopuła (Cover): Odpływ wyposażony jest w wypukłą pokrywę, która wymusza zasysanie wody z samej powierzchni dna w promieniu do 3 metrów od urządzenia. Zapobiega to również wciąganiu ryb do systemu filtracyjnego.
-
Aeracja (Aerated Bottom Drain): Najbardziej wydajne modele posiadają zintegrowany dyfuzor powietrzny na kopule. Unoszące się pęcherzyki powietrza tworzą efekt podnośnika mamutowego (air-lift), który wspomaga grawitacyjny spływ zanieczyszczeń stałych (odchodów) bezpośrednio do odpływu.
Skimmery – eliminacja zanieczyszczeń powierzchniowych
Zanieczyszczenia stałe, takie jak liście, pyłki roślin oraz białkowy film (kożuch powierzchniowy), muszą zostać usunięte, zanim nasiąkną wodą i opadną na dno.
-
Skimmery brzegowe (Wall Skimmers): Montowane w ścianie stawu na poziomie lustra wody. Działają najlepiej, gdy są ustawione naprzeciwko wylotów wody z filtra (powrotów), co pozwala wiatrowi i prądowi wody spychać nieczystości bezpośrednio do kosza skimmera.
-
Skimmery pływające: Autonomiczne urządzenia dostosowujące się do zmian poziomu wody. Są kluczowe w zbiornikach o dużej amplitudzie parowania.
-
Rola w natlenieniu: Poprzez ciągłe zrywanie napięcia powierzchniowego, skimmery wspomagają wymianę gazową, usuwając z powierzchni stawu pyły utrudniające dyfuzję tlenu.
Projektowanie cyrkulacji: Efekt wiru (Vortex Effect)
Skuteczność odpływów i skimmerów zależy od ustawienia dysz powrotnych wody z filtra.
-
Ruch kołowy: Woda powinna wracać do stawu pod kątem, wprawiając całą masę wody w delikatny ruch obrotowy.
-
Siła odśrodkowa: Dzięki cyrkulacji, cięższe odchody ryb są spychane ku środkowi niecki, gdzie zlokalizowane są odpływy denne.
-
Turnover rate: W nowoczesnych zbiornikach dla Koi dąży się do tego, aby cała objętość wody przeszła przez system odpływów i skimmerów w czasie od 60 do 90 minut.
FAQ – 10 pytań o cyrkulację, skimmery i odpływy
-
Czy można zbudować staw dla Koi bez odpływu dennego? Można, ale jest to błąd techniczny. Brak odpływu zmusza do użycia pomp zanurzeniowych, które mielą odchody ryb na pył, co drastycznie obniża wydajność filtracji mechanicznej.
-
Ile odpływów dennych potrzebuje mój staw? Przyjmuje się jeden odpływ o średnicy 110 mm na każde 15-20 m2 powierzchni dna lub na każde 15-20 m3 objętości wody.
-
Na jakiej wysokości zamontować skimmer brzegowy? Skimmer montuje się tak, aby lustro wody znajdowało się w połowie wysokości jego okienka (wlotu).
-
Co to jest „system grawitacyjny”? To układ, w którym woda ze skimmera i odpływu płynie do filtra samoczynnie (dzięki naczyniom połączonym), a pompa przepompowuje jedynie oczyszczoną wodę z powrotem do stawu.
-
Czy napowietrzany odpływ denny jest lepszy od zwykłego? Tak, ponieważ bąbelki powietrza tworzą prąd wstępujący, który skuteczniej zagarnia zanieczyszczenia z dna do wnętrza rury.
-
Jak uniknąć zapychania się rur 110 mm? Kluczowy jest odpowiedni przepływ (minimum 8 000 – 10 000 litrów na godzinę przez jedną rurę), który zapobiega osadzaniu się mułu wewnątrz magistrali.
-
Czy skimmer może pracować zimą? Zazwyczaj skimmery wyłącza się na zimę, aby zapobiec zamarzaniu wody wewnątrz urządzenia i nadmiernemu wychładzaniu powierzchniowej warstwy wody.
-
Czy karpie Koi nie zostaną wciągnięte przez odpływ denny? Nie, profesjonalne odpływy mają kopuły z odpowiednią szczeliną (zazwyczaj 2-3 cm), która pozwala na przepływ wody, ale zatrzymuje ryby.
-
Co zrobić, jeśli woda w stawie stoi w miejscu w rogach? Należy skorygować ustawienie dysz wylotowych lub zastosować dodatkowe pompy cyrkulacyjne (falowniki), aby zlikwidować martwe strefy.
-
Czy odpływy denne wymagają czyszczenia? Przy odpowiednim przepływie i grawitacyjnym połączeniu z filtrem bębnowym, system jest niemal bezobsługowy. Raz na sezon warto jednak przepłukać magistralę pod ciśnieniem.
