Rozmnażanie karpi Koi – proces tarła, inkubacja i techniki selekcji (Senbetsu)

Rozmnażanie organizmów, jakimi są karpie koi, w profesjonalnych hodowlach jest procesem ściśle kontrolowanym. Celem nie jest uzyskanie jak największej liczby potomstwa, lecz wyselekcjonowanie niewielkiego odsetka ryb o unikalnych cechach fenotypowych (wzorze, jakości skóry i budowie ciała).

Przygotowanie do tarła i stymulacja środowiskowa

Tarło naturalne zachodzi zazwyczaj na przełomie maja i czerwca, gdy temperatura wody stabilizuje się w zakresie 18–22°C.

• • Dobór tarlaków: Hodowcy wybierają zazwyczaj jedną samicę i dwóch do trzech samców z tej samej linii genetycznej (np. Kohaku). Samice powinny mieć co najmniej 4-5 lat, aby ich ikra była w pełni dojrzała.

  • Mopy tarłowe (Mabu): W celu zabezpieczenia ikry stosuje się sztuczne substraty wykonane z nylonu lub naturalnych włókien. Karpie Koi składają ikrę kleistą, która przytwierdza się do podłoża.

  • Stymulacja: Skok temperatury połączony z intensywną podmianą wody i obecnością substratu wyzwala u samców pogoń za samicą, prowadzącą do wyrzucenia ikry i jej natychmiastowego zapłodnienia.

Inkubacja ikry i rozwój embrionalny

Po tarle mopy z ikrą muszą zostać odseparowane od dorosłych ryb, które wykazują kanibalizm.

1. Czas inkubacji: Zależy ściśle od temperatury. Przy 20°C wylęg następuje po około 4–5 dniach.

2. Larwa (Fry): Po wykluciu larwy posiadają woreczek żółtkowy, który jest ich jedynym źródłem energii przez pierwsze 2-3 dni. W tym czasie zwisają nieruchomo przytwierdzone do roślin lub ścian zbiornika.

3. Napełnianie pęcherza pławnego: Gdy woreczek zostanie wchłonięty, larwy płyną ku powierzchni, aby zaczerpnąć powietrza i napełnić pęcherz pławny. Od tego momentu zaczynają aktywne żerowanie (najpierw na zooplanktonie i wrotkach).

Selekcja narybku (Senbetsu) – klucz do jakości

To najbardziej techniczny i wymagający etap, który odróżnia japońskie hodowle od amatorskich rozrodów. Z jednego tarła (nawet 500 000 jaj) do wieku dorosłego dotrwa mniej niż 1% ryb.

• Pierwsza selekcja (ok. 40 dzień): Eliminuje się ryby z deformacjami szkieletu, brakami płetw oraz te, które nie wykazują pożądanych barw bazowych. U odmian Kohaku na tym etapie usuwa się ryby całkowicie białe lub całkowicie żółte/czerwone.

• Druga i trzecia selekcja: Oceniana jest jakość wzoru, jego symetria oraz czystość kolorów. Proces ten powtarza się kilkakrotnie w ciągu pierwszego roku życia (Tosai).

• Kryterium odrzutu: Ryby, które nie spełniają standardów (tzw. Tobi-koi), są usuwane z puli hodowlanej, co zapewnia stabilność genetyczną i rynkową danej linii.

FAQ – 10 pytań o rozmnażanie i selekcję Koi

1. Ile jaj składa samica karpia Koi? Duża samica może złożyć od 100 000 do nawet 500 000 jaj w jednym cyklu.

2. Czy karpie Koi opiekują się potomstwem? Nie. Karpie Koi zjadają własną ikrę i narybek, dlatego w hodowli konieczne jest odseparowanie tarlaków zaraz po zakończeniu tarła.

3. Co jedzą młode karpie zaraz po wykluciu? Pierwszym pokarmem po wchłonięciu woreczka żółtkowego jest plankton (pierwotniaki, wrotki), a następnie drobne skorupiaki, takie jak solowiec (Artemia).

4. Czym jest Senbetsu? To japoński termin oznaczający selekcję. Jest to proces ręcznego wybierania najlepszych ryb z tysięcy sztuk narybku.

5. Jak długo rośnie narybek do momentu, gdy widać wzór? Podstawowe ubarwienie widać już po 4-6 tygodniach, ale ostateczny wzór i jakość koloru stabilizują się przez kilka lat.

6. Dlaczego większość narybku jest odrzucana? Ponieważ genetyka barwnych karpi jest niestabilna. Większość potomstwa przypomina dzikie karpie lub posiada wady budowy uniemożliwiające uzyskanie certyfikatu jakości.

7. Czy można rozmnożyć Koi w małym oczku wodnym? Tak, ale bez odpowiedniej selekcji i filtracji narybek szybko przerybi zbiornik, a ryby będą miały słabą jakość ubarwienia.

8. Jaka temperatura jest zabójcza dla ikry? Nagłe spadki poniżej 15°C lub wzrosty powyżej 26°C mogą doprowadzić do obumarcia zarodków lub licznych deformacji narybku.

9. Co to są „Tobi-koi”? To osobniki, które rosną znacznie szybciej od reszty rodzeństwa, często zjadając mniejszy narybek. Zazwyczaj mają słabą jakość koloru i są usuwane w pierwszej selekcji.

10. Czy narybek wymaga napowietrzania? Tak, narybek ma bardzo wysokie zapotrzebowanie na tlen ze względu na szybki metabolizm i intensywne podziały komórkowe.