W inżynierii systemów podtrzymywania życia dla karpi koi, wybór między układem grawitacyjnym a pompowanym determinuje nie tylko czystość wody, ale także koszty energii i częstotliwość prac konserwacyjnych. Różnica polega na umiejscowieniu pompy w obiegu wody oraz sposobie dostarczania zanieczyszczeń do modułów filtracyjnych.
1. System Pompowany (Pump-fed) – Charakterystyka
W tym układzie pompa znajduje się bezpośrednio w stawie (lub w suchej komorze obok, ale ssie wodę bezpośrednio ze zbiornika) i tłoczy ją do filtra umieszczonego powyżej lustra wody.
-
Mechanizm: Pompa zasysa wodę wraz z zanieczyszczeniami i tłoczy ją pod ciśnieniem do filtra. Woda przepływa przez media filtracyjne i wraca do stawu grawitacyjnie (np. kaskadą).
-
Zalety: Łatwa instalacja w istniejących zbiornikach, brak konieczności wkopywania filtrów w ziemię.
-
Wady: * Mielenie odchodów: Wirnik pompy rozbija stałe odchody ryb na mikrocząsteczki, co drastycznie utrudnia ich wychwycenie przez filtr mechaniczny.
-
Estetyka: Pompa i węże są widoczne w stawie.
-
Bezpieczeństwo: W razie nieszczelności węża poza stawem, pompa może wypompować całą wodę ze zbiornika.
-
2. System Grawitacyjny (Gravity-fed) – Standard Profesjonalny
W systemie grawitacyjnym filtr jest wkopany w ziemię tak, aby poziom wody w filtrze był identyczny z poziomem wody w stawie (zasada naczyń połączonych). Pompa znajduje się na samym końcu układu.
-
Mechanizm: Woda dopływa do filtra samoczynnie poprzez odpływy denne i skimmery (rurami 110 mm). Pompa pobiera czystą wodę z ostatniej komory filtra i tłoczy ją z powrotem do stawu.
-
Zalety:
-
Integralność zanieczyszczeń: Odchody trafiają do filtra w całości, co pozwala na ich skuteczne usunięcie (np. przez filtr bębnowy).
-
Efektywność energetyczna: Pompa nie musi tłoczyć wody „pod górę”, co pozwala na stosowanie energooszczędnych pomp o dużym przepływie przy niskim podnoszeniu.
-
Skimmer powierzchniowy: Systemy grawitacyjne najlepiej współpracują ze skimmerami, utrzymując idealnie czyste lustro wody.
-
-
Wady: Wysoki koszt inwestycyjny (wymaga prac ziemnych), skomplikowany montaż odpływów dennych w dnie stawu.
3. Porównanie wydajności i kosztów
| Cecha | System Pompowany | System Grawitacyjny |
| Usuwanie osadu | Średnie (pompa mieli osad) | Bardzo wysokie (odpływy denne) |
| Zużycie prądu | Wyższe (opory tłoczenia) | Niższe (brak podnoszenia wody) |
| Estetyka | Przeciętna (widoczne węże) | Doskonała (ukryta technika) |
| Ryzyko awarii | Możliwe osuszenie stawu | Bezpieczne (pompa w czystej wodzie) |
FAQ – 10 pytań o technologię filtracji
- Czy system grawitacyjny można zainstalować w starym stawie?
Jest to bardzo trudne, ponieważ wymaga wbudowania odpływów w dno i poprowadzenia rur pod konstrukcją stawu. Zazwyczaj wiąże się to z generalnym remontem.
- Dlaczego system grawitacyjny oszczędza prąd?
Ponieważ pompa przepompowuje wodę między dwoma zbiornikami o niemal tym samym poziomie lustra, eliminując stratę energii na podnoszenie słupa wody.
- Co to jest filtr bębnowy w systemie grawitacyjnym?
To najnowocześniejszy filtr mechaniczny, który w pełni automatycznie usuwa zanieczyszczenia stałe do kanalizacji, nie pozwalając im na rozkład w wodzie.
- Czy w systemie grawitacyjnym woda może wypłynąć ze stawu?
Nie, jeśli pompa przestanie pracować, poziom wody w filtrze i stawie po prostu się wyrówna.
- Jaka średnica rur jest potrzebna w grawitacji?
Standardem są rury 110 mm (PVC ciśnieniowe lub kanalizacyjne typu S). Mniejsze średnice nie zapewnią odpowiedniego przepływu grawitacyjnego.
- Czy system pompowany nadaje się dla dużych karpi Koi?
Może być stosowany, ale wymaga znacznie częstszego czyszczenia filtrów i generuje gorszą klarowność wody przez rozbite cząsteczki odchodów.
- Gdzie najlepiej umieścić pompę w systemie grawitacyjnym?
Zawsze w ostatniej komorze filtra lub w osobnej suchej komorze za filtrem, aby pompowała tylko wodę już oczyszczoną.
- Czy filtr grawitacyjny musi być przykryty?
Tak, ze względu na bezpieczeństwo i ochronę przed zanieczyszczeniami z zewnątrz. Zazwyczaj buduje się nad nim estetyczny taras.
- Jakie są najczęstsze błędy w systemach grawitacyjnych?
Zbyt mała liczba odpływów dennych oraz nieszczelności na przejściach rur przez folię/beton.
- Czy system grawitacyjny wymaga specjalnych pomp?
Stosuje się pompy o wysokiej wydajności (l/h), ale niskim parametrze podnoszenia (H), co przekłada się na bardzo niski pobór mocy.
