Odmiany karpi Koi – Kompletny przewodnik po klasyfikacji (Kohaku, Sanke, Showa)

Klasyfikacja, jaką przyjmują karpie koi, opiera się na precyzyjnych wzorcach ubarwienia, strukturze łusek oraz pochodzeniu genetycznym. Najważniejszą grupą w hierarchii hodowlanej jest Gosanke, w skład której wchodzą trzy podstawowe odmiany: Kohaku, Taisho Sanke oraz Showa Sanshoku. Zrozumienie różnic między nimi wymaga znajomości japońskiej terminologii opisującej poszczególne barwy: Shiroji (biel), Hi (czerwień) oraz Sumi (czerń).

Czym jest grupa Gosanke?

Termin Gosanke odnosi się do „Wielkiej Trójki” odmian, które dominują na profesjonalnych wystawach ryb (Koi Shows). To właśnie w obrębie tej grupy wypracowano najbardziej rygorystyczne standardy jakości, dotyczące zarówno intensywności pigmentu, jak i rozmieszczenia wzorów względem linii bocznej ryby.

Kohaku – charakterystyka odmiany dwubarwnej

Kohaku jest najstarszą i najbardziej cenioną odmianą. Wzorzec opiera się na dwóch kolorach: białym tle (Shiroji) i czerwonych plamach (Hi).

• Shiroji (Baza): Musi być śnieżnobiałe, bez żółtych przebarwień, szczególnie w okolicach głowy.

• Hi (Wzór): Czerwień powinna być głęboka, o wyraźnych krawędziach (tzw. Kiwa). Plamy nie mogą schodzić poniżej linii bocznej ani zachodzić na oczy ryby.

• Wartość hodowlana: Oceniana jest głównie przez pryzmat balansu między bielą a czerwienią – wzór powinien kończyć się przed nasadą ogona (tzw. Odachi).

Taisho Sanke (Sanke) – trójkolorowy wzór nad linią boczną

Odmiana Sanke (Taisho Sanshoku) to w uproszczeniu Kohaku wzbogacone o czarne plamy (Sumi). Kluczowe dla tej encji są następujące cechy:

1. Rozmieszczenie Sumi: Czarne plamy muszą znajdować się wyłącznie na białym tle (Shiroji) i powyżej linii bocznej ryby.

2. Czystość głowy: Na głowie Sanke nie może występować pigment czarny – dopuszczalne jest jedynie zestawienie bieli i czerwieni (identycznie jak u Kohaku).

3. Płetwy: Często posiadają czarne paski (tzw. Tejima), które podnoszą wartość estetyczną i techniczną okazu.

Showa Sanshoku (Showa) – dominacja czerni i wzór na głowie

Mimo że Showa posiada te same kolory co Sanke (biel, czerwień, czerń), genetycznie i wizualnie jest to zupełnie inna odmiana.

• Baza Sumi: W przeciwieństwie do Sanke, Showa jest rybą „czarną z białymi i czerwonymi wzorami”. Czerń (Sumi) jest tu kolorem bazowym, który często oplata całe ciało ryby, przechodząc pod brzuchem.

• Wzór na głowie: Charakterystyczną cechą Showa jest obecność czarnego wzoru na głowie, najczęściej w formie litery „V” lub „Y” (tzw. Menware).

• Płetwy piersiowe: U nasady płetw piersiowych występuje czarna plama znana jako Motoguro.

Jak ocenia się jakość wzoru?

Przy identyfikacji odmian i ocenie ich wartości rynkowej, profesjonalni analitycy zwracają uwagę na dwa parametry techniczne:

1. Kiwa: Ostrość tylnej krawędzi wzoru. Jeśli granica między czerwienią a bielą jest rozmyta, ryba traci status wystawowy.

2. Sashi: Ostrość przedniej krawędzi wzoru (tam, gdzie łuski zachodzą na kolor). U młodych ryb (Tosai) lekkie Sashi jest dopuszczalne i sugeruje rozwój pigmentu w przyszłości.