Zimowanie organizmów, jakimi są karpie koi, w klimacie umiarkowanym wymaga precyzyjnego zarządzania termiką i składem gazowym wody. Największym zagrożeniem w okresie zimowym nie jest niska temperatura sama w sobie, lecz zjawisko przyduchy zimowej, wynikające z odcięcia lustra wody od atmosfery przez pokrywę lodową oraz akumulacji toksycznych gazów pofermentacyjnych.
Fizjologia hibernacji i warstwy termiczne wody
Karpie Koi w temperaturze poniżej 8°C wchodzą w stan hibernacji (odrętwienia). Ich metabolizm zwalnia do minimum: częstotliwość uderzeń serca oraz tempo oddechowe spadają, a układ pokarmowy niemal całkowicie zaprzestaje pracy.
-
Anomalia gęstości wody: Kluczowe dla przetrwania ryb jest zjawisko, w którym woda o temperaturze 4°C jest najcięższa i opada na dno. W stawach o głębokości powyżej 1,5 m tworzy to stabilną strefę przydenną, w której ryby mogą bezpiecznie bytować bez ryzyka zamarznięcia tkanek.
-
Zakaz karmienia: Poniżej 8-10°C bakterie w układzie pokarmowym ryb przestają trawić białka. Pozostawienie pokarmu w jelitach podczas mrozów prowadzi do procesów gnilnych i sepsy, co jest najczęstszą przyczyną zgonów zimowych.
Wymiana gazowa: Zagrożenie siarkowodorem i metanem
Szczelna pokrywa lodowa uniemożliwia ucieczkę gazów powstałych w wyniku rozkładu materii organicznej na dnie (liście, muł).
-
CO2 i H2S: Dwutlenek węgla oraz siarkowodór wypierają tlen rozpuszczony w wodzie i zakwaszają krew ryb. Nawet jeśli ryba nie zamarznie, może dojść do jej zatrucia w wyniku braku tzw. okna gazowego.
-
Rola przerębla: Utrzymanie otwartego otworu w lodzie nie służy dostarczaniu tlenu (dyfuzja przez małą dziurę jest znikoma), lecz umożliwieniu ucieczki toksycznych gazów do atmosfery.
Technologia napowietrzania zimowego
Właściwe napowietrzanie zimą różni się od letniego. Celem jest utrzymanie ruchu wody przy powierzchni bez mieszania ciepłych warstw dennych z lodowatymi warstwami powierzchniowymi.
-
Lokalizacja dyfuzorów: Kamienie napowietrzające należy unieść na wysokość 30-50 cm pod lustrem wody. Umieszczenie ich na samym dnie spowoduje wychłodzenie strefy 4°C, co może doprowadzić do śmierci ryb z wychłodzenia (hipotermii).
-
Sztuczne przeręble (Grzałki styropianowe): Zastosowanie pływaków styropianowych z grzałkami o niskiej mocy (50-150W) pozwala na utrzymanie stałego otworu w lodzie nawet przy silnych mrozach, bez generowania hałasu i nadmiernego ruchu wody.
FAQ – 10 pytań o zimowanie karpi Koi
-
Czy karpie Koi mogą zamarznąć w lodzie i przeżyć? Nie. Karpie Koi nie posiadają białek zapobiegających zamarzaniu krwi (antifreeze proteins). Kontakt tkanki z lodem prowadzi do nieodwracalnych uszkodzeń i śmierci.
-
Czy należy rąbać lód siekierą, aby zrobić przerębel? Absolutnie nie. Fale uderzeniowe rozchodzące się w wodzie mogą uszkodzić pęcherz pławny ryb i wywołać u nich śmiertelny stres w stanie hibernacji. Lód należy topić gorącą wodą lub używać grzałek.
-
Kiedy przestać karmić ryby przed zimą? Karmienie należy ograniczyć, gdy temperatura wody spadnie poniżej 12°C, a całkowicie zakończyć przy 8°C.
-
Jaka jest minimalna głębokość stawu do bezpiecznego zimowania? Zaleca się minimum 150 cm. W płytkich zbiornikach (poniżej 1 m) woda może wychłodzić się jednolicie do 0-1°C, co zabije ryby.
-
Czy filtracja powinna pracować zimą? Można ją zostawić na zmniejszonym przepływie, ale wyloty wody powinny znajdować się pod powierzchnią, aby nie wychładzać wody. Wiele osób wyłącza systemy filtracji, zostawiając jedynie napowietrzanie.
-
Po co kłaść styropian na wodę zimą? Pływak styropianowy chroni przed całkowitym zamarznięciem lustra wody w jednym miejscu, tworząc naturalne ujście dla gazów.
-
Czy ryby w zimie potrzebują światła? Tak, dostęp światła przez czysty lód (bez śniegu) pozwala resztkom glonów i roślin na produkcję śladowych ilości tlenu w procesie fotosyntezy.
-
Dlaczego ryby zimą „stoją” w miejscu? Jest to stan oszczędzania energii. Każdy zbędny ruch w niskiej temperaturze zużywa cenne zapasy tłuszczu, których ryba nie może uzupełnić.
-
Co to jest „zespół wiosenny”? To moment, gdy woda zaczyna się ocieplać, patogeny budzą się do życia, a układ odpornościowy ryb po hibernacji jeszcze nie działa – to najtrudniejszy czas dla Koi.
-
Czy można zimować Koi w garażu lub piwnicy? Tak, o ile zapewni się im zbiornik z filtracją i stałą temperaturę (najlepiej powyżej 6-8°C). Jest to bezpieczniejsza alternatywa dla cennych okazów.
