W świecie Koi istnieje powiedzenie: „Kiedy nie masz jakości, nadrabiaj błyskiem”. To brutalne, ale często prawdziwe stwierdzenie, które sprawia, że puryści traktują ryby Ginrin (Błyszcząca Łuska) z przymrużeniem oka. Jednak dla 90% hobbystów, widok stada mieniącego się w słońcu jak rozsypane diamenty, jest powodem do dumy.
Termin Ginrin (skrót od Kinginrin, co oznacza „Złote i Srebrne Łuski”) odnosi się do ryb, które posiadają na łuskach specjalną warstwę odblaskową. Nie jest to jednak to samo, co odmiany metaliczne (Hikarimono). Metalik to skóra, która błyszczy cała (jak Ogon). Ginrin to „diamenty” naszyte na łuskę.
Oto jak odróżnić tani brokat od prawdziwego klejnotu.
Anatomia błysku: Co to właściwie jest?
Zwykła łuska karpia jest przezroczysta lub matowa. U ryby Ginrin, na powierzchni łuski (lub pod nią, w zależności od typu) znajdują się struktury krystaliczne guaniny, które działają jak pryzmaty. Co ciekawe, Ginrin to cecha „nakładkowa”. Możesz mieć Kohaku, które jest Ginrin, Sanke Ginrin, a nawet Chagoi Ginrin.
Najważniejsza zasada oceny: Ginrin musi mieć minimum 2-3 rzędy łusek po obu stronach płetwy grzbietowej. Pojedyncze, losowe błyszczące łuski to wada, a nie cecha rasowa.
4 Typy Ginrina: Nie każdy błyszczy tak samo
Aby ocenić wartość ryby, musisz wiedzieć, na jaki typ patrzysz.
-
Diamond Ginrin (Hiroi): Najpopularniejszy i najbardziej pożądany współcześnie. Błysk wygląda jak „pokruszone szkło” lub promienie rozchodzące się we wszystkich kierunkach. Jest agresywny, ostry i widoczny z daleka. Idealny dla odmian jednobarwnych.
-
Beta Ginrin: Cała łuska świeci jak lustro. Błysk jest płaski, lity i bardzo elegancki. Często spotykany u najwyższej klasy Kohaku, ponieważ najmniej zakłóca kolor i wzór ryby.
-
Pearl Ginrin (Tsubo): Błyszczy tylko wypukły środek łuski, tworząc efekt perły 3D. Rzadko spotykany, domena starych linii hodowlanych. Dziś wraca do łask u koneserów.
-
Kado Ginrin (Edge): Błyszczy tylko sama krawędź (rant) łuski. Często wygląda to jak „koronka”. Wielu sędziów uważa to za gorszą formę (często myloną z wadą łuski), ale u ciemnych ryb (np. Asagi) wygląda spektakularnie.
Jak oceniać jakość? (Test Słońca)
Kupując rybę Ginrin, nie patrz na nią w cieniu. Musisz zobaczyć ją w pełnym słońcu lub pod silnym oświetleniem LED. Oto lista kontrolna eksperta:
1. Intensywność
Błysk musi być „oślepiający”. Jeśli ryba wygląda, jakby była po prostu mokra lub lekko przyprószona brokatem – to słaby Ginrin. Prawdziwy Ginrin Diamond „krzyczy” kolorem.
2. Równomierność (Uniformity)
To najważniejsze kryterium. Łuski muszą być ułożone równo jak dachówki.
-
Największym grzechem jest brakująca łuska. Jeśli ryba zgubiła łuskę Ginrin (np. otarła się o kamień), nowa łuska, która odrośnie, zazwyczaj nie będzie już błyszczeć. Zostanie matowa „czarna dziura” w środku diamentowego płaszcza. To drastycznie obniża wartość ryby.
3. Czystość koloru pod spodem
Ginrin działa jak filtr na zdjęciu – może rozmywać kolory. Często zdarza się, że u Ginrin Showa, czarny wzór (Sumi) wydaje się szary lub wyblakły, bo przykrywa go srebrny błysk. Sztuką jest znalezienie ryby, która ma i mocny błysk, i głęboką czerwień/czerń. To rzadkość, za którą płaci się krocie.
Pułapka wieku: Czy Ginrin matowieje?
Niestety tak.
-
Tosai (1 rok): Małe rybki błyszczą najbardziej, bo łuski są gęsto upakowane, a skóra cienka.
-
Dorosłe ryby: W miarę jak ryba rośnie, łuski się powiększają i oddalają od siebie. Błysk staje się mniej skoncentrowany. Dodatkowo, skóra narasta na łuskę. U słabej jakości ryb, Ginrin po 3-4 latach może stać się ledwo widoczny. Dlatego, jeśli celujesz w Jumbo Koi, wybieraj odmiany o bardzo silnym, „grubym” Ginrinie (np. od hodowcy Shinoda lub Ogata), który przetrwa próbę czasu.
Ginrin na wystawach
Jeśli planujesz wystawiać ryby, pamiętaj o podziale klas. Ryby Ginrin mają swoje własne kategorie:
-
Ginrin A: Dla ryb z „Wielkiej Trójki” (Kohaku, Sanke, Showa). Tutaj sędzia ocenia 50% wzór i 50% jakość błysku.
-
Ginrin B: Dla wszystkich innych odmian (np. Ginrin Chagoi, Ginrin Benigoi). Tutaj jakość błysku i ciała jest kluczowa.
Ginrin to biżuteria Twojego stawu. Jest idealnym wyborem do wody, która nie jest krystalicznie czysta, ponieważ błysk przebija się przez toń lepiej niż zwykły kolor. Pamiętaj jednak, by przy zakupie dokładnie obejrzeć rybę z obu stron – jedna „dziura” w diamentowej zbroi będzie Cię denerwować przez lata.
Mateusz Redaktor Naczelny narybek.com
FAQ – Ginrin (Kinginrin): Pytania do Praktyka
1. Mój karp stracił kilka łusek Ginrin po otarciu się o kamień. Czy odrosną błyszczące? To najsmutniejsza wiadomość dla posiadacza tej odmiany: W 90% przypadków – NIE.
-
Mechanizm: Struktura Ginrin to skomplikowane złogi guaniny na powierzchni łuski. Kiedy ryba regeneruje utraconą łuskę, organizm skupia się na szybkim zamknięciu rany, a nie na odbudowie ozdobnej struktury krystalicznej.
-
Efekt: Nowa łuska zazwyczaj odrasta matowa (zwykła) lub jej błysk jest „brudny” i nierówny. Powstaje tzw. „czarna dziura” w idealnym rzędzie diamentów. Dlatego ryby Ginrin wymagają idealnie gładkich ścian stawu i delikatnego wyławiania (tylko w rękawie foliowym!).
2. Czy ryby Ginrin rosną mniejsze od klasycznych Koi? Historycznie – tak. Współcześnie – ta granica się zaciera.
-
Dawniej uważano, że energia zużywana na budowę kryształów w łuskach odbywa się kosztem wzrostu szkieletu. Ryby Ginrin rzadko przekraczały 60-65 cm.
-
Dziś: Dzięki pracy hodowców takich jak Shinoda czy Hiroi, mamy linie „Jumbo Ginrin”. Można spotkać Ginrin Chagoi czy Showa mierzące ponad 80 cm. Jednak statystycznie, klasyczny (gładki) karp zawsze ma potencjał, by być o te 5-10% większy i masywniejszy od swojego błyszczącego brata.
3. Kupiłem małego Ginrina (Tosai), który oślepiał blaskiem. Teraz, jako dwulatek (Nisai), prawie nie błyszczy. Dlaczego? To zjawisko nazywa się „zatopieniem błysku”.
-
U młodej ryby skóra jest cienka jak pergamin, więc kryształy na łuskach są idealnie widoczne.
-
Wraz z wiekiem skóra ryby grubieje, a warstwa śluzu staje się gęstsza. Jeśli typ Ginrina był słaby (płytki), nowa tkanka skóry może narosnąć na łuskę, przykrywając błysk. Ryba wygląda wtedy na „przykurzoną”.
-
Rada: Kupując małe ryby, szukaj takich, u których błysk jest agresywny, wypukły i ostry (typ Diamond). Delikatny, perłowy połysk u malucha często znika u dorosłej ryby.
4. Czy można skrzyżować rybę Ginrin ze zwykłą? Co wyjdzie? Można, ale to loteria.
-
Cecha Ginrin jest dominująca, ale nie w 100%. Jeśli skrzyżujesz samca Ginrin ze zwykłą samicą, część potomstwa będzie błyszcząca, część matowa, a część będzie miała tzw. „Bling-Bling mess” – czyli losowe, pojedyncze błyszczące łuski rozrzucone po ciele (co jest wadą).
-
Profesjonaliści zazwyczaj krzyżują Ginrin x Ginrin lub Ginrin x Bardzo Wysokiej Jakości Gładka Ryba (by poprawić budowę ciała, która u Ginrinów bywa słabsza).
5. Czy istnieje Doitsu Ginrin (bezłuski)? Technicznie to sprzeczność (skoro Ginrin to „błyszcząca łuska”), ale w praktyce – tak, istnieje.
-
Ryby Doitsu (bezłuskie) mają zazwyczaj jeden rząd dużych łusek wzdłuż grzbietu i linii bocznej.
-
Jeśli te konkretne łuski mają strukturę odblaskową, rybę nazywamy Doitsu Ginrin. Wygląda to jak naszyjnik z pereł lub diamentów ułożony wzdłuż kręgosłupa na gładkiej skórze. Bardzo efektowna odmiana, zwłaszcza u Doitsu Showa czy Doitsu Sanke.
6. Dlaczego na wystawach ryby Ginrin są oceniane oddzielnie? Bo błysk oszukuje oko.
-
U klasycznego karpia sędzia widzi każdą wadę skóry, nierówność koloru czy bałagan w ułożeniu łusek.
-
U Ginrina silny refleks świetlny maskuje te niedoskonałości. Słaba jakość czerwieni (Hi) pod mocnym Ginrinem może wyglądać na lepszą niż jest w rzeczywistości.
-
Dlatego stworzono klasę „Kinginrin A” i „B”, aby te ryby konkurowały między sobą, na równych zasadach „wojny na błysk”.
7. Czy twardość wody wpływa na połysk? Tak, podobnie jak u odmian metalicznych.
-
Twarda woda (wysokie GH i KH) oraz wysokie pH sprzyjają produkcji guaniny i utrzymaniu ostrości błysku oraz czerni (Sumi).
-
W bardzo miękkiej wodzie (typowej dla szybkiego wzrostu i budowania czerwieni), błysk Ginrin może z czasem stać się nieco bardziej miękki i mniej „szklisty”. Jednak dla przeciętnego hobbysty różnica ta jest niezauważalna. Ważniejsza jest czystość wody – w „zielonej zupie” żaden Ginrin nie zrobi wrażenia.
