Czym dokarmiać amura, gdy w stawie zabraknie roślin?

Amur przyjmuje sałatę, liście kapusty, lucernę, koniczynę, sparzoną pokrzywę i rzęsę, a także granulat dla ryb stawowych – byle zielenina nie była nawożona ani opryskana. Dokarmianie wchodzi w grę w jednej konkretnej sytuacji: gdy ryba wyczyściła zbiornik z roślinności, a Ty chcesz utrzymać obsadę bez szkód dla nasadzeń. Rozpisujemy, co podawać, w jakich ilościach i dlaczego źle dobrany pokarm szkodzi wodzie bardziej niż głód szkodzi rybie.

Kiedy trzeba zacząć dokarmiać amura?

Nie od razu po zarybieniu i nie z zasady. Amur w zbiorniku, w którym jest moczarka, rogatek czy rdestnica, nie potrzebuje niczego z zewnątrz – ma pełną miskę i je do syta. Dokarmianie w takiej sytuacji jest wyłącznie obciążeniem dla wody.

Moment, w którym warto zacząć, rozpoznaje się po dwóch sygnałach. Pierwszy: roślinność zanurzona w stawie zniknęła albo została jej resztka w jednej zatoce. Drugi: pojawiają się uszkodzenia roślin, których amur normalnie nie rusza – oderwane liście grzybieni, ogryzione młode pędy pałki. To znak, że ryba szuka.

Trzeci powód do dokarmiania jest innego rodzaju: chcesz przyspieszyć przyrost. To uzasadnione w zbiorniku hodowlanym, ale w stawie, który ma być uporządkowany, działa przeciw celowi – nakarmiony amur mniej chętnie zajmie się roślinnością, po którą go kupiłeś.

Jaka zielenina nadaje się dla amura?

Najlepiej sprawdzają się rośliny miękkie, o dużej powierzchni liścia i bez zdrewniałych części: sałata, liście kapusty, lucerna, koniczyna. Lekko podwiędnięta zielenina bywa chętniej brana niż zupełnie świeża, bo jest bardziej miękka – ale „podwiędnięta” to nie to samo co „zaczynająca gnić”.

Pokrzywa jest bardzo dobrym pokarmem, byle ją najpierw sparzyć wrzątkiem. Surowa, z nienaruszonymi włoskami parzącymi, zwykle leży w wodzie nietknięta. Po sparzeniu mięknie i ryby biorą ją bez problemu.

Rzęsa wodna jest naturalnym składnikiem diety i amur zjada ją chętnie, ale z jednym zastrzeżeniem: zbierz ją z czystego zbiornika, nie z rowu przy drodze ani ze stawu, w którym nie wiesz, co się dzieje. Z rzęsą przenosi się do stawu wszystko, co w tamtej wodzie było – od pasożytów po pozostałości środków ochrony roślin.

Czego nie wolno wrzucać do stawu?

Trawy z kosiarki – i to jest najczęstszy błąd, bo wydaje się rozwiązaniem oczywistym. Rozdrobniona trawa ma gigantyczną powierzchnię w stosunku do masy i zaczyna się rozkładać w ciągu godzin. Zamiast pokarmu dostajesz do zbiornika ładunek materii organicznej, która zabiera tlen. Jeśli już podajesz trawę, to koszoną sierpem albo kosą, w całych łodygach, i w małych porcjach.

Zieleni z poboczy dróg, z pól i z sąsiedztwa upraw też nie. Nawozy azotowe, środki ochrony roślin i pozostałości spalin trafiają razem z liśćmi do wody i do ryb. Nie ma sposobu, żeby to odfiltrować po fakcie.

Pieczywa, ziemniaków i resztek z kuchni nie podajemy w ogóle. Amur to roślinożerca z przystosowanym do zielonej masy układem pokarmowym – skrobia i sól z ludzkiego stołu nie są dla niego pokarmem, a w wodzie zostają jako obciążenie. To samo dotyczy zresztą pozostałych ryb stawowych; o zasadach dawkowania piszemy we wpisie o tym, jak często karmić ryby w oczku wodnym.

Czy amur je granulat dla ryb stawowych?

Tak, przyjmuje granulat przeznaczony dla ryb stawowych i bez problemu uczy się brać karmę z powierzchni razem z innymi rybami. To wygodne, bo granulat nie gnije tak szybko jak zielenina i łatwiej kontrolować dawkę.

Granulat nie zastąpi jednak masy roślinnej. Amur jest przystosowany do przepuszczania przez układ pokarmowy dużych objętości słabo kalorycznego pokarmu – jego jelito jest długie, a trawienie szybkie i niepełne. Dieta złożona wyłącznie z wysokobiałkowego granulatu nie jest dla niego naturalna i prowadzi do nadmiernego obciążenia wody odchodami.

Rozsądny układ to zielenina jako podstawa i granulat jako dodatek, zwłaszcza wczesną wiosną i wczesną jesienią, kiedy świeżej zieleni jest mało, a ryby jeszcze żerują. Warto wybierać granulat tonący lub wolno nasiąkający, bo amur chętniej je w toni niż z samej powierzchni.

Ile pokarmu dziennie podawać?

Punkt odniesienia jest taki: amur w wodzie powyżej 20 °C potrafi zjeść dziennie ilość roślin porównywalną z masą własnego ciała. Kilogramowa ryba to więc kilogram zieleniny – liczba, która zaskakuje każdego, kto po raz pierwszy próbuje ją odmierzyć.

W praktyce nie dąży się do pełnego nasycenia. Celem dokarmiania jest zwykle uzupełnienie braków, nie zastąpienie stawu. Dobra zasada to podawać tyle, ile ryby zjedzą w ciągu kilku godzin, i wyjmować z wody wszystko, co zostało do następnego dnia. Niezjedzony liść kapusty po dwóch dniach to już nie pokarm, a nawóz.

Dawkę trzeba skalować z temperaturą. Przy 20–25 °C ryby jedzą najwięcej, przy 15 °C wyraźnie mniej, a poniżej około 12 °C dokarmianie traci sens – wtedy po prostu przestajemy. Jesienne „dokarmianie na zapas” nie istnieje: ryba, która nie trawi, nie zrobi z tego pokarmu zapasu tłuszczu.

Jak dokarmianie wpływa na jakość wody?

Każdy kilogram pokarmu wniesiony do zbiornika to ładunek azotu i fosforu, który z niego nie wyjdzie. Część trafia w tkanki ryb, resztę woda musi przerobić. W stawie, z którego amur usunął roślinność, brakuje przy tym naturalnego odbiorcy tych składników – a to prosta droga do zielonej wody.

Dlatego dokarmianie amura wymaga trochę więcej uwagi niż dokarmianie ryb w zbiorniku z bujną roślinnością. Praktyczne minimum: podawaj w jednym, stałym miejscu, żeby dało się sprzątnąć resztki; nie podawaj przed nocą, gdy tlenu w wodzie jest najmniej; obserwuj przejrzystość wody przez tydzień po zmianie dawki.

Jeśli dokarmianie staje się regułą, a nie epizodem, to zwykle znak, że obsada jest za duża dla tego zbiornika. Taniej i zdrowiej jest zmniejszyć liczbę ryb niż utrzymywać je paszą w wodzie, która tego nie przerobi. Przy doborze obsady i dostępności materiału zarybieniowego najszybciej pomożemy przez telefon – 608 346 202 – a opis gatunku i wymagań znajdziesz na stronie amura białego.