W skrócie
Japońskie nazwy w hodowli koi to nie ozdobnik, lecz precyzyjny opis. Tosai oznacza rybę jednoroczną, Nisai dwuletnią, a Tategoi sztukę z potencjałem na przyszłość. Hi to czerwień, Sumi czerń, Shiroji biel, Kiwa ostrość krawędzi plamy. Kilkanaście takich słów wystarcza, by zrozumieć opis dowolnej ryby.
W świecie, który tworzą karpie koi, terminologia japońska nie jest jedynie tradycją, ale precyzyjnym narzędziem opisowym. Każde słowo niesie ze sobą konkretną informację o genetyce, wieku lub standardzie wystawowym ryby.
Jak nazywa się ryby w zależności od wieku?
Podstawowy podział ryb opiera się na ich wieku, liczonym od momentu wyklucia (zazwyczaj w cyklach wiosennych).
-
Tosai: Ryba w swoim pierwszym roku życia (do 12 miesiąca).
-
Nisai: Ryba w drugim roku życia.
-
Sansai: Ryba w trzecim roku życia.
-
Yonsai: Ryba w czwartym roku życia.
-
Jumbo: Termin określający osobniki o wyjątkowym potencjale wzrostu, osiągające duże rozmiary (często powyżej 80 cm).
| Termin | Znaczenie |
|---|---|
| Tosai | ryba w pierwszym roku życia, do dwunastego miesiąca |
| Nisai | ryba w drugim roku życia |
| Sansai | ryba w trzecim roku życia |
| Yonsai | ryba w czwartym roku życia |
| Gosai | ryba w piątym roku życia |
| Tategoi | ryba z potencjałem, która nie pokazała jeszcze pełni możliwości |
Jak po japońsku nazywa się części ciała ryby?
Zrozumienie budowy ciała jest kluczowe podczas sędziowania i selekcji.
-
Atama: Głowa ryby. Jej czystość jest kluczowa u wielu odmian.
-
Kuchibeni: „Szminka” – czerwony pigment na pyszczku ryby.
-
Motoaka: Czerwony pigment u nasady płetw piersiowych (typowy dla Asagi/Shusui).
-
Motoguro: Czarny pigment u nasady płetw piersiowych (typowy dla odmian Showa i Utsuri).
-
Odachi: Nasada ogona. Powinna być gruba i silna, co świadczy o zdrowiu i potencjale wzrostu.
-
Telegai: Płetwy piersiowe.
Jak Japończycy nazywają barwy koi?
Japończycy rozróżniają subtelne niuanse w odcieniach, które decydują o klasie ryby.
-
Shiroji: Białe tło lub biały kolor skóry. Powinien być śnieżnobiały, bez żółtych tonów.
-
Hi: Ogólne określenie koloru czerwonego.
-
Beni: Głęboki, pomarańczowo-czerwony pigment.
-
Sumi: Czarny pigment. Rozróżniamy Tsaya-sumi (lśniąca czerń) oraz Boke-sumi (rozmyta, szara czerń u młodych ryb).
-
Fukurin: Efekt „siatki” wokół łusek, wynikający z widocznej skóry między łuskami. Bardzo pożądany u odmian metalicznych (Ogon).
-
Luster (Teri): Połysk skóry, świadczący o witalności i wysokiej jakości osobnika.
Co oznaczają terminy Kiwa i Sashi?
Sposób, w jaki kolory łączą się ze sobą, jest najdokładniej opisany w japońskiej terminologii.
-
Kiwa: Tylna granica plamy barwnej (od strony ogona). Musi być ostra i wyraźna.
-
Sashi: Przednia granica plamy (od strony głowy), gdzie kolor „wchodzi” pod białe łuski.
-
Menware: Wzór czarnego pigmentu (Sumi) dzielący głowę ryby (typowy dla Showa).
-
Inazuma: Wzór w kształcie błyskawicy (zygzakowaty).
-
Maruten: Oddzielna, czerwona plama na głowie (przy obecności innych plam na ciele).
FAQ – 10 pytań o japońskie terminy Koi
Co to znaczy, że ryba to "Tategoi"?
Czym różni się "Hi" od "Beni"?
Co oznacza "Doitsu"?
Co to jest "Ginrin"?
Czy "Sanke" i "Sanshoku" to to samo?
Czym jest "Shimi"?
Co oznacza "Tsubo Sumi"?
Co to jest "Nishikigoi"?
Co oznacza termin "Maki-agari"?
Czy "Hanako" to imię czy odmiana?
Źródła
- FishBase – Cyprinus carpio (karp, forma wyjściowa koi)https://www.fishbase.se/summary/Cyprinus-carpio.html
- FAO – Cyprinus carpio, karta gatunku w bazie akwakulturyhttps://www.fao.org/fishery/en/aqspecies/2957/en
- WOAH – Koi herpesvirus disease, karta chorobyhttps://www.woah.org/en/disease/koi-herpesvirus-disease/
Masz pytanie o koi, na które nie ma tu odpowiedzi?
Piszemy te teksty z praktyki własnej hodowli, ale każdy staw jest inny. Napisz do nas, opisz swój przypadek – odpowiadamy konkretnie, bez wciskania ryb na siłę.
Zobacz też: karpie koi · wszystkie gatunki




