Odmiany określane jako Butterfly Koi (w Japonii znane również jako Onagagoi lub Longfin Koi) stanowią specyficzną grupę w obrębie gatunku karpie koi. Charakteryzują się one ekstremalnie wydłużonymi płetwami oraz wąsami, co odróżnia je od tradycyjnych Nishikigoi o krótkich, zaokrąglonych płetwach. Choć zdobyły ogromną popularność wśród hobbystów na całym świecie, ich status w świecie profesjonalnych hodowców pozostaje przedmiotem debaty.
Geneza i pochodzenie genetyczne (Information Gain)
Butterfly Koi nie są wynikiem mutacji wewnątrz czystych linii japońskich Nishikigoi. Ich pochodzenie wiąże się z programem krzyżowania przeprowadzonym w latach 80. XX wieku.
-
Krzyżowanie międzygatunkowe: Japońscy hodowcy skrzyżowali tradycyjne karpie Koi z dzikimi karpiami indonezyjskimi (Cyprinus carpio var. longicaudus), które posiadały geny odpowiedzialne za długie płetwy.
-
Stabilizacja cech: Początkowe hybrydy były szare i mało atrakcyjne, jednak poprzez wsteczne krzyżowanie z odmianami takimi jak Kohaku, Sanke czy Ogon, udało się przenieść barwne wzory Nishikigoi na ryby o długich płetwach.
-
Dziedziczenie: Cecha „longfin” jest dominująca, co oznacza, że potomstwo ryby Butterfly i tradycyjnej Koi w dużej części przejmuje wydłużone płetwy.
Charakterystyka morfologiczna i standardy jakości
W przeciwieństwie do standardowych Koi, gdzie płetwy powinny być proporcjonalne do tułowia, u odmian Butterfly ocenia się przede wszystkim strukturę i długość promieni płetwowych:
-
Płetwy piersiowe i ogonowe: Powinny być długie, falujące i wolne od postrzępionych krawędzi. U starszych osobników płetwy te mogą osiągać długość równą nawet połowie długości tułowia.
-
Wąsy (Barbels): U Butterfly Koi wąsy są znacznie dłuższe niż u odmian tradycyjnych i często ulegają rozwidleniu, co jest cechą pożądaną u tej konkretnej odmiany.
-
Budowa ciała: Ze względu na genetykę karpia indonezyjskiego, Butterfly Koi mają tendencję do bycia smuklejszymi i rzadziej osiągają potężną budowę ciała typu „Jumbo” charakterystyczną dla japońskich linii Gosanke.
Kontrowersje wystawowe i klasyfikacja
W świecie Koi istnieje wyraźny podział dotyczący statusu odmiany Butterfly. Tradycyjne japońskie stowarzyszenia, takie jak ZNA (Zen Nippon Airinkai) czy Shinkokai, przez długi czas nie uznawały Butterfly Koi za „prawdziwe” Nishikigoi, odmawiając im wstępu na główne wystawy.
-
Argumenty tradycjonalistów: Krytycy twierdzą, że domieszka genów karpia indonezyjskiego psuje czystość linii i zmienia klasyczną sylwetkę ryby, która powinna przypominać torpedę.
-
Podejście nowoczesne: W USA i Europie Butterfly Koi są w pełni akceptowane i posiadają własne kategorie na wystawach. Cenione są za dynamikę ruchu – długie płetwy sprawiają, że ryby te wyglądają niezwykle efektownie przy obserwacji bocznej (np. w akwariach lub stawach z oknem).
FAQ – 10 pytań o odmiany Butterfly Koi
-
Czy karpie Koi Butterfly rosną tak samo duże jak zwykłe Koi? Zazwyczaj są nieco mniejsze i smuklejsze. Rzadziej osiągają długość powyżej 80 cm, typową dla odmian standardowych.
-
Czy płetwy Butterfly Koi mogą się złamać? Tak, długie płetwy są bardziej podatne na uszkodzenia mechaniczne. Wymagają stawów bez ostrych krawędzi i wystających elementów dekoracyjnych.
-
Czy karpie Butterfly są trudniejsze w hodowli? Wymagają identycznych parametrów wody, jednak ich płetwy są częściej miejscem infekcji bakteryjnych (martwica płetw), co wymaga baczniejszej obserwacji.
-
Czy Butterfly Koi to osobny gatunek? Nie, to nadal Cyprinus carpio, ale będący hybrydą linii japońskich i indonezyjskich.
-
Dlaczego ich wąsy są takie długie? To cecha odziedziczona po karpiu indonezyjskim; u niektórych osobników wąsy mogą przypominać długie wstążki.
-
Czy można trzymać Butterfly Koi ze zwykłymi Koi? Tak, ryby te doskonale ze sobą współżyją i mają te same wymagania pokarmowe.
-
Jaka odmiana Butterfly jest najpopularniejsza? Bardzo cenione są odmiany metaliczne, takie jak Yamabuki Ogon Butterfly oraz odmiany wzorzyste, np. Shiro Utsuri Butterfly.
-
Czy płetwy Butterfly Koi rosną przez całe życie? Płetwy rosną proporcjonalnie do ciała, jednak ich tempo wzrostu zwalnia wraz z wiekiem ryby.
-
Jak ocenia się te ryby na wystawach? Sędziowie zwracają uwagę na symetrię płetw, ich nieprzejrzystość (u odmian metalicznych) oraz brak uszkodzeń mechanicznych.
-
Czy Butterfly Koi nadają się do akwarium? Młode osobniki tak, ale ze względu na ich docelowy rozmiar i zapotrzebowanie na tlen, docelowo powinny trafić do stawu.
