Skimmer brzegowy a pływający – walka o idealnie czystą taflę wody

Aż 80% zanieczyszczeń stałych w stawie (liście, pyłki z drzew, owady, kurz) wpada do niego z powietrza. Jeśli nie zbierzesz ich z powierzchni natychmiast, nasiąkną wodą, opadną na dno i zaczną gnić, dramatycznie pogarszając jakość wody i parametry chemiczne. Narzędziem, które ratuje sytuację, jest skimmer (zbieracz powierzchniowy). Na rynku królują dwa rozwiązania: pływające i brzegowe. Zobaczmy, co mówi na ich temat inżynieria hydrauliczna.

Kiedy wystarczy skimmer pływający?

To najpopularniejsze rozwiązanie w marketach budowlanych i sklepach zoologicznych. Urządzenie przypomina pływający „talerz” lub „grzybek”, który ma wbudowaną małą pompkę (zazwyczaj od 2000 do 4000 l/h) oraz miniaturowy koszyczek na zanieczyszczenia.

Dlaczego to pułapka na profesjonalistów?

• Mikroskopijny kosz: Koszyczek w skimmerze pływającym zapycha się garścią liści. Jesienią będziesz musiał opróżniać go co 2-3 godziny, inaczej pompa będzie pracować na sucho.
• Estetyka i kable: Urządzenie pływa na środku stawu, a od niego odchodzi widoczny na dnie (lub pływający w toni) kabel zasilający pod napięciem 230V. To ani ładne, ani do końca bezpieczne przy bardzo dużych rybach.
• Brak współpracy z systemem: Złapane drobne cząstki (kurz, białko) przechodzą przez gąbkę skimmera i są po prostu „wypluwane” z powrotem do stawu, zamiast trafić do głównego filtra.

Skimmer pływający to dobre rozwiązanie „ratunkowe” dla małych oczek wodnych do 3000 litrów lub jako sprzęt tymczasowy. W profesjonalnym stawie Koi to zabawka.

Dlaczego skimmer brzegowy jest standardem?

Prawdziwa inżynieria zaczyna się na brzegu. Skimmer brzegowy (np. Biosmart, widemouth) to potężne urządzenie z tworzywa sztucznego, które wkopuje się w ziemię poza obrysem stawu. Z wodą łączy się poprzez szeroką „gardziel”, która zostaje trwale i szczelnie przykręcona do membrany EPDM lub zalaminowana w betonie.

Przewagi systemu brzegowego:

• Ogromna pojemność: Kosz w dobrym skimmerze brzegowym ma pojemność od kilku do kilkunastu litrów. Pomieści kilogramy opadłych liści i gałęzi. Czyszczenie sprowadza się do wyjęcia kosza raz w tygodniu, bez moczenia rąk w stawie.
• Synergia z filtrem głównym: Skimmer brzegowy jest zazwyczaj podłączony rurą o średnicy 110 mm, która biegnie grawitacyjnie do wspólnej komory z odpływem dennym, a następnie trafia do automatycznego filtra bębnowego. Dzięki temu wszelki mikro-kurz i film białkowy są usuwane trwale poza system wodny.
• Bezpieczeństwo ryb: Nie ma kabli w wodzie, nie ma pomp w zbiorniku głównym. Drzwiczki (weir door) skimmera brzegowego są tak skonstruowane, aby uniemożliwić dużym rybom wpłynięcie do środka, a jednocześnie przyspieszają nurt wody ściągający brud.

Hydraulika i wiatr – jak to zaplanować?

Skimmer montuje się po stronie, w którą wiatr spycha zanieczyszczenia, a powroty z filtra ustawia tak, by go dodatkowo zasilały. W Polsce dominują wiatry zachodnie, więc urządzenie po złej stronie stawu będzie stało bezczynnie, choćby było najdroższe.

Najdroższy skimmer brzegowy będzie bezużyteczny, jeśli zamontujesz go w złym miejscu. Kluczem do sukcesu w inżynierii cyrkulacji wody jest wiatr i powroty z filtra.

W Polsce dominują wiatry zachodnie. Wiatr w sposób naturalny pcha wszystkie liście i pływający brud w kierunku wschodniego brzegu stawu. Twój skimmer brzegowy musi znajdować się dokładnie w miejscu, w którym wiatr opiera się o brzeg. Jeśli zamontujesz go po przeciwnej stronie, woda z dysz napływowych i pompa skimmera będą musiały toczyć z góry skazaną na porażkę walkę z siłami natury.

Werdykt Inżyniera

Jeśli dopiero projektujesz staw lub wymieniasz folię – nawet się nie zastanawiaj. Montaż skimmera brzegowego (z rurą 110 mm) to absolutny obowiązek i ułamek kosztów całej inwestycji, który uchroni Cię przed koszmarem przy każdym jesiennym przygotowaniu stawu. Z kolei jeśli masz już gotowe oczko wodne i nie chcesz ciąć folii, poszukaj skimmera stacjonarnego (tzw. „rura z koszem” stawiana na dnie z podłączoną do niej dedykowaną, odpowiednią pompą wody), unikając zabawek pływających, które frustrują bardziej, niż pomagają.

Mateusz
Inżynier systemów wodnych narybek.com